Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre elektronik raf etiketi

Elektronik raf etiketine geçen işletmelerin sık sorduğu ilk soru şu oluyor: "Bu yasal mı?" Kısa cevap evet. Uzun cevap, bu yazının konusu.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Yönetmelik metni zaman içinde değişir; nihai kontrolü güncel mevzuat metni ve hukuk müşavirinizle yapın.

Dayanak

Fiyat etiketi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Fiyat etiketi" başlıklı 54. maddesine dayanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmelik 28 Haziran 2014 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış, sonrasında birkaç kez değiştirilmiştir.

Yönetmelik en son ne zaman değişti?

Bu sorunun cevabı aramalarda en çok karşılaşılan ama en çabuk eskiyen bilgidir: ticaret odalarının ve hukuk bürolarının yayımladığı değişiklik duyuruları yayımlandıkları gün doğrudur, sonrasında güncellenmez. Aşağıdaki liste mevzuat radarımızdan geliyor ve her değişiklik Resmî Gazete tarihi, sayısı ve etkilenen maddesiyle kayıtlı tutuluyor.

Birincisi elektronik etiket kullananları doğrudan ilgilendiriyor: hem cihazla fiyat gösterimi tanımlandı, hem de indirim hesabının dayandığı süre kısaldı. İkincisi raf etiketini değil menü ve fiyat listesini ilgilendiriyor; restoran ve kafe işletenler için ayrıntısı servis ücreti yazısında.

Radar sayfası ayrıca her kaydın sitede neyi güncellettiğini yazıyor — yani bir değişikliğin bu yazıya yansıyıp yansımadığını kontrol edebilirsiniz.

Elektronik etiket açıkça serbesttir

Yönetmelik, fiyat etiketinin malın veya ambalajının üzerine ya da raf üzerine konularak, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir biçimde, yazılı, dijital veya elektronik olarak konulabileceğini belirtir. Yani elektronik raf etiketi kullanmak için ayrı bir izin, ruhsat veya bildirim gerekmez.

Buradaki kritik ifade "kolaylıkla görülebilir ve okunabilir"dir. Bu, ESL şablon tasarımını doğrudan ilgilendirir: küçük ekranda zorunlu bilgileri sığdırmak için punto küçültmek, uyum riski yaratır.

Etikette bulunması zorunlu bilgiler

Ticaret Bakanlığı'nın tüketici bilgilendirmesine göre fiyat etiketinde şunlar yer almalıdır:

• Üretim yeri (ülke bilgisi)
• Malın türünü ifade eden ayırıcı özellik
• Tüm vergiler dahil satış fiyatı
• Birim fiyatı (adet, kilogram, litre, metre, metrekare gibi)
• Fiyatların geçerlilik tarihi
• Türkiye menşeli mallar için ticari işaret
• Varsa depozito bedeli

Ve en çok gözden kaçan hüküm: bu bilgilerin Türkçe olması zorunludur.

Ambalajlı mallarda birim fiyatın gösterilmesi zorunludur. Açık halde satılan mallarda birim fiyat tek başına yeterlidir. Birim fiyat ile satış fiyatı aynıysa ayrıca gösterilmesi gerekmez.

Bunun ESL şablonuna yansıması

Zorunlu alanlar listesi, etiket boyutu seçimini teknik bir tercih olmaktan çıkarıp bir uyum kararına dönüştürür. Pratikte:

Şablon tasarımını üreticiye veya çözüm ortağına bırakırken, zorunlu alanların tamamının şablonda tanımlı olduğunu yazılı olarak teyit ettirin. Varsayılan şablonlar çoğu zaman yurt dışı pazarları için hazırlanmıştır ve Türkiye'nin zorunlu alan listesini bilmez.

İndirimli satış

İndirimli satışta hem indirimli fiyat hem de önceki fiyat gösterilmelidir. Mal satışlarında önceki fiyat olarak, indirimin uygulandığı tarihten önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınır. Bu süre 11 Ekim 2025 değişikliğiyle otuz günden on güne indirildi.

Kuralın bir istisnası var ve sık atlanıyor: meyve sebze gibi çabuk bozulabilen mallarda ve hizmetlerde ölçü on günlük en düşük fiyat değil, indirimli fiyattan bir önceki fiyat. Manav reyonu olan bir markette bu, sistemin kategoriye göre iki farklı hesap yapabilmesi gerektiği anlamına geliyor.

Elektronik etikette bu, şablonun iki fiyat alanı taşıması ve yazılımın fiyat geçmişini tutabilmesi anlamına gelir. Kağıt düzeninde bu geçmiş genellikle ERP'de kalırdı; ESL'de etikete basılacağı için yazılımın fiyat geçmişine erişebildiğini teklif aşamasında doğrulamak gerekir. Ayrıntı: İndirimli satışta etiket kuralları.

Denetim

Fiyat etiketi uygulamasının izlenmesinden Ticaret Bakanlığı (Ticaret İl Müdürlükleri), belediyeler ve ilgili odalar sorumludur. Aykırılıklar bu mercilere bildirilebilir.

Elektronik etikette denetim açısından ek bir hassasiyet vardır: etiket çalışır durumda olmalıdır. Pili bitmiş, ekranı donmuş veya güncellenememiş bir etiket, üzerindeki fiyat yanlışsa kağıt etiketten farklı değerlendirilmez. Bu yüzden arızalı etiket oranı ve değişim süresi, sözleşmede taahhüt edilmesi gereken bir kalemdir.

Bu yönetmelik yalnızca şablonu ilgilendirmiyor

Uyum tartışması genellikle "şablonda alan var mı?" sorusuna indirgeniyor. Oysa zorunlu bir alanın etikette görünmesi için üç şeyin birden doğru olması gerekiyor:

1. Alan şablonda tanımlı olmalı — mevzuat uyum denetçisi bunu sorguluyor.
2. Veri ERP'de dolu olmalı — ERP veri hazırlık denetçisi bunu adet olarak gösteriyor.
3. Okunabilir puntoyla sığmalı — şablon simülatörü bunu ölçüyor.

Üçünden biri eksikse etiket eksik çıkıyor ve genellikle en geç fark edilen ikincisi oluyor: alan şablonda var, ama veri gelmediği için ekranda boş duruyor veya hiç görünmüyor.

Zorunlu alanların bir kısmının her üründe değil belirli koşullarda gerektiğini koşullu zorunlu alanlar yazısında, en çok atlanan Türkçe hükmünü ise ayrı bir yazıda ele aldık.

Kurulum öncesi kontrol listesi

1. Şablonda zorunlu alanların tamamı tanımlı mı? (üretim yeri, ayırıcı özellik, KDV dahil fiyat, birim fiyat, geçerlilik tarihi)
2. Tüm metinler Türkçe mi? Yazılımın dil dosyası tam mı?
3. Seçilen en küçük ekran boyutunda zorunlu alanlar okunabilir punto ile sığıyor mu?
4. İndirimli satış şablonu var mı, önceki fiyat verisi nereden geliyor ve hesap kategori bazında ayrışabiliyor mu?
5. Ambalajlı/açık ürün ayrımına göre iki farklı şablon tanımlı mı?
6. Arızalı veya güncellenememiş etiketi sistem ne kadar sürede raporluyor?
7. Depozitolu ürünler için depozito alanı şablonda var mı?

Bu maddeler ürün seçiminden bağımsızdır — hangi üreticiyi seçerseniz seçin sorulması gerekir. Teklif sürecinde sorulacak diğer sorular için ESL teklifi alırken sorulacaklar yazısına bakabilirsiniz.

Yönetmelikteki değişiklikleri tarihi ve Resmî Gazete sayısıyla izlemek için mevzuat radarına bakabilirsiniz.