Etiket fiyatı kasadan farklı çıktı: hangisi geçerli, nereye başvurulur?

Rafta 42,90 yazıyor, kasada 49,90 okunuyor. Bu, Türkiye'de perakende denetimlerinin en sık karşılaştığı uyuşmazlık ve cevabı mevzuatta net.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.

Hangi fiyat geçerli?

Ticaret Bakanlığı'nın tüketici bilgilendirmesi şunu yazıyor:

Etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasında bir farklılık olması durumunda, tüketici lehine olan fiyat esas alınır.

Yani ikisinden düşük olanı ödersiniz. Bu bir pazarlık konusu değil, kasiyerin inisiyatifine bırakılmış bir nezaket de değil; yönetmeliğin sonucu. İşletme tarafında bunun nasıl bir prosedüre bağlanması gerektiğini fiyat şikâyeti geldiğinde ne yapılır yazısında ele aldık.

Kasada ne yapılmalı

Sıralama önemli, çünkü kanıt ödeme anından sonra kayboluyor.

1. Ödemeden önce rafın fotoğrafını çekin. Üründen çok etiketi ve etiketin hangi ürünün önünde durduğunu gösterin. Bu fotoğraf hem o anda kasiyere göstereceğiniz şey, hem de sonradan başvuru yaparsanız elinizdeki tek kanıt.
2. Düşük fiyatın uygulanmasını isteyin. Talebiniz mevzuata dayanıyor.
3. Kabul edilmezse fişi saklayın. Fiş olmadan başvuru yapılabiliyor ama fişle birlikte çok daha hızlı sonuçlanıyor.
4. Etiketin kaldırılmasını beklemeyin. Tartışma sırasında etiket değiştirilirse fotoğraf tek dayanağınız olur.

Bir ayrıntı sık atlanıyor: raftaki etiket yanındaki ürüne ait olabilir. Fotoğraf etiketle ürünü birlikte gösteriyorsa bu tartışma da kapanır.

Nereye bildirilir?

Fiyat etiketine ilişkin hükümlerin uygulanması ve izlenmesi üç merciye verilmiş durumda:

• Ticaret İl Müdürlükleri (Ticaret Bakanlığı'na bağlı)
• Belediyeler
• İlgili odalar

İhlali bu üçünden herhangi birine bildirebilirsiniz. Bakanlığın tüketici başvuru kanalları üzerinden yapılan bildirimler il müdürlüğüne yönlendirilir.

İhlali bildirmek ile zararı gidermek ayrı yollar

Bu ikisi karıştırılıyor ve karıştırıldığı için insanlar yanlış kapıya gidiyor:

• İhlali bildirmek, işletme hakkında idari süreç başlatır. Sonucu sizin cebinize bir şey koymaz; denetim ve gerekiyorsa yaptırım üretir.
• Kendi zararınızı gidermek, 6502 sayılı Kanun kapsamındaki tüketici uyuşmazlığı yoludur ve tüketici hakem heyetlerine başvuruyla işler. Parasal sınırlar her yıl güncelleniyor, bu yüzden burada rakam vermiyoruz — güncel sınır için Bakanlığın tüketici sayfalarına bakın.

Çoğu durumda fark kasada çözülüyor ve hiçbirine gerek kalmıyor.

Bu fark neden bu kadar sık oluşuyor?

Tüketici tarafında sorun basit görünüyor: "etiketi değiştirmemişler." Pratikte sebep genellikle bu değil.

Kâğıt etikette fiyat değişikliği iki ayrı işten oluşuyor: kasadaki fiyatın güncellenmesi ve rafa yeni etiketin basılıp takılması. Birincisi saniyeler sürüyor, ikincisi personel saati istiyor. Aradaki boşlukta raf eski fiyatı göstermeye devam ediyor. Binlerce ürünlü bir markette bu boşluğun hiç oluşmaması, etiketin kaç kişi tarafından ne kadar sürede değiştirildiğine bağlı — ayrıntısı ESL olmadan fiyat doğruluğu yazısında.

Elektronik raf etiketinde bu boşluk kapanıyor ama risk yok olmuyor, yer değiştiriyor: artık soru etiketin değiştirilip değiştirilmediği değil, kasa ile etiket sisteminin aynı anda güncellenip güncellenmediği. Pili bitmiş veya ekranı donmuş bir etiket de aynı sonucu doğuruyor ve denetimde kâğıt etiketten farklı değerlendirilmiyor. Bu ayrımı etiketteki fiyat kasadan düşükse hangisi geçerli yazısında teknik tarafıyla anlattık.

Sık karşılaşılan üç özel durum

İndirim başlamış ama raf eski fiyatta. Kampanyanın başladığı saat ile etiketin güncellendiği saat aynı olmak zorunda. Rafta indirimsiz fiyat duruyorken kasada indirimli fiyat çıkıyorsa tüketici lehine olan zaten kasadaki; tersi durumda rafta gördüğünüz düşük fiyat geçerli. İndirimli satışta rafta hem indirimli hem önceki fiyatın gösterilmesi gerektiğini de ekleyelim — önceki fiyat hiç yoksa bu başlı başına bir eksiklik.

Tartılı üründe kilogram fiyatı ile paket fiyatı karışıyor. Manav, kasap ve şarküteri reyonunda raftaki rakam genellikle birim fiyattır; kasadaki rakam tartılan miktarın karşılığıdır. İkisi farklı olduğu için burada bir uyuşmazlık yoktur. Gerçek uyuşmazlık, raftaki birim fiyatın kasada kullanılan birim fiyattan farklı olmasıdır — fişte kilogram fiyatı yazar, karşılaştırmanız gereken rakam odur.

Etiket yandaki ürüne ait. Rafta ürünler kaydığında etiket yerinde kalır. Bu durumda fiyat farkı değil yanlış eşleşme vardır ve fotoğrafın etiketle ürünü birlikte göstermesi tartışmayı bitirir. İşletme tarafında bu, elektronik etikette de süren bir risktir: ekran doğru fiyatı gösterse bile yanlış ürünün önünde duruyorsa sonuç aynıdır.

İşletme tarafındaysanız

Bu sayfaya bir tüketici olarak geldiyseniz yukarısı yeterli. İşletme tarafındaysanız bakılacak yer farklı:

• Riski doğuran durumlar ve yaptırımlar: fiyat etiketi cezaları ve idari yaptırımlar
• Yönetmeliğin etiket şablonuna yansıyan hükümleri: Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre elektronik raf etiketi
• Şablonunuzda zorunlu alanların tam olup olmadığı: mevzuat uyum denetçisi
• Yönetmelikte ne zaman ne değiştiği: mevzuat radarı

Mevzuat sessizce değişiyor; en son 11 Ekim 2025'te indirimde esas alınan "önceki fiyat" süresi otuz günden on güne indirildi. Radar sayfası her değişikliği Resmî Gazete tarihi ve sayısıyla kayıtlı tutuyor.